(CATP) Sau khi Báo CATP đăng bài “Đánh thuế thu nhập từ tiền lãi tiết kiệm: Thiếu hiểu biết”, chúng tôi có cuộc trao đổi ngắn với ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP. Hồ Chí Minh (HoRea) và tiếp tục nhận được ý kiến phản đối của các chuyên gia kinh tế, luật sư…

“LÚC NÀY TÔI TRẢ LỜI KHÔNG HAY”

Đó là tâm sự của ông Lê Hoàng Châu. Lý giải về vấn đề “nóng”, ông Châu cho rằng, đề xuất không đánh thuế trên tất cả các sổ tiết kiệm, mà chỉ dành cho các sổ có giá trị 500 triệu đồng trở lên bởi với mức tiền tích lũy này, người nghèo sẽ chiếm tỷ lệ không nhiều. “Ở nước ngoài, người ta đánh thuế thu nhập trên sổ tiết kiệm giá trị lớn và họ không khuyến khích gởi tiết kiệm mà chỉ khuyến khích kinh doanh nên tiền lãi rất thấp. Nhưng tại Việt Nam thì chưa có việc đánh thuế kiểu này. Nhiều người gởi tiết kiệm vì đó là cách đầu tư an toàn nhất nên họ phải bị đánh thuế thu nhập thì mới công bằng” - ông Châu phân trần.

Nếu đánh thuế, người dân sẽ không gởi tiền tại ngân hàng

 Ông Châu cho rằng, nếu một người gởi 10 tỷ đồng vào ngân hàng thì một năm có gần 1 tỷ đồng tiền lãi. Cùng lúc đó, nếu doanh nghiệp bỏ ra 10 tỷ đồng để kinh doanh, làm ăn cực khổ, rủi ro, tạo được công ăn việc làm, sau khi trừ thuế thu nhập 25% trên tổng số tiền lời thì chỉ còn lại khoảng 750 triệu đồng.

Nhận định về đề xuất đánh thuế thu nhập từ tiền lãi tiết kiệm, ông Trần Quí Thanh - Tổng giám đốc Công ty TNHH thương mại dịch vụ Tân Hiệp Phát - chia sẻ: “Mấy hôm nay dư luận đều không đồng tình với việc này. Việc đánh thuế từ tiền lãi tiết kiệm của người dân sẽ ảnh hưởng đến kinh tế. Người dân sẽ “chẻ” tiền thành nhiều món nhỏ để tránh thuế. Nếu gởi tiết kiệm không có lãi, họ chắc gì đầu tư vào các kênh bất động sản, chứng khoán? Khi tiền lời thất thu, người dân không gởi tiết kiệm nữa thì sẽ đẩy lãi suất vay cho doanh nghiệp lên cao, gây khó khăn cho nhiều doanh nghiệp cần được tiếp vốn”.

Nhiều chuyên gia kinh tế phân tích, HoRea quá lạc hậu. Cách đây vài năm, khi Bộ Tài chính đưa ra đề xuất đánh thuế từ tiền lãi tiết kiệm thì thu nhập bình quân đầu người chưa đạt 1.000 đôla/năm, lương tối thiểu chỉ có 450.000 đồng/tháng. Hiện nay thì thu nhập bình quân đã tăng lên 1.600 đôla/năm, lương tối thiểu đã tăng lên 1.050.000 đồng/tháng. Lãi suất khi đó là 14%/năm nhưng đến nay, người dân chỉ được nhà băng trả lãi 8%/năm. Bên cạnh đó, đề xuất của HoRea đi ngược lại chiến lược cải cách hệ thống thuế (giai đoạn 2011 - 2020) là phấn đấu giảm tỷ lệ động viên từ thuế, phí và lệ phí từ mức 25 - 27% trên tổng thu nhập bình quân của một người (năm 2011) xuống còn 22 - 23% (năm 2015), nhằm tăng tích lũy cho người dân.

NGÀNH LUẬT LÊN TIẾNG

Về khía cạnh luật pháp, luật sư Nguyễn Văn Hậu cho biết, đề xuất đánh thuế tiền lãi gởi tiết kiệm sai cả về mặt thực tiễn lẫn khoa học pháp lý. Về mặt thực tiễn, đây là một khoản tiền gởi tiết kiệm của nhiều người không có khả năng kinh doanh nên mới gởi vào các tổ chức tín dụng. Do đó, bản chất của tiền lãi từ khoản tiền gởi tiết kiệm không phải là đầu tư, kinh doanh, lợi nhuận mà là khoản bù đắp cho sự trượt giá của đồng tiền. Nếu đánh thuế vào khoản tiền lãi tiết kiệm này thì có khác gì lấy đi một phần tiền của người dân (mất đi khoản bù đắp sẽ dẫn đến tiền lãi không bằng với sự trượt giá của đồng tiền). Cũng theo luật sư Hậu, dưới góc độ pháp lý, để có được khoản tiền tiết kiệm đó thì người dân đã phải chịu thuế từ các hoạt động thu nhập, chẳng hạn như thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp. Bên cạnh đó, người dân cũng phải chịu các loại thuế phát sinh từ hoạt động tiêu dùng, chẳng hạn thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế nhập khẩu và các loại phí, lệ phí khác. Nếu đánh thuế cả lên khoản tiền lãi gởi tiết kiệm thì thuế lại chồng thuế. Đã bị đánh thuế thu nhập rồi lại bị đánh thuế tiết kiệm, đem tiền đi kinh doanh cũng bị đánh thuế, đem gởi tiết kiệm cũng bị đánh thuế, đem đi tiêu dùng cũng bị đánh thuế. Chính vì vậy, việc đánh thuế trên tiền lãi gởi tiết kiệm theo đề xuất nói trên không giúp ích gì cho quốc gia, nhân dân và cần phải bị bác bỏ.

Một giảng viên Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh cho rằng, đề xuất này nhất định không khả thi bởi lẽ không hợp lòng dân. Người dân sẽ có nhiều cách đối phó, như chia số tiền trên ra gởi ở nhiều ngân hàng vì các ngân hàng chưa có hệ thống kiểm soát chung về tài chính của khách hàng. Bên cạnh đó, việc đánh thuế thu nhập từ tiền lãi tiết kiệm phải được đưa vào luật và phải được Quốc hội thông qua mới có giá trị.

Trong những ngày qua, các phương tiện truyền thông và người dân đều lên tiếng phản đối đề xuất của HoRea. Dù trong kiến nghị của HoRea gởi các cấp lãnh đạo không đề cập đến bất động sản, nhưng dư luận đều hoài nghi về mục đích của người đề xuất là giải cứu bất động sản đang “đóng băng”. Đảng ta đang xóa sổ “lợi ích nhóm” mà chú trọng đến chính sách an sinh cho toàn dân, nên những đề xuất kiểu như của HoRea cần được phủ quyết.