Tàu Trung Quốc tuần tra gần một tàu tuần duyên Nhật (phải) cách quần đảo tranh chấp khoảng 27km hôm 18-9-2012/Kyodo

(CATP) Các chuyên gia quân sự quan sát những diễn biến xung quanh tranh chấp biển đảo hiện cho rằng Trung Quốc đang dùng chiến lược lấy đa số áp đảo các lực lượng nhỏ hơn của Nhật, bằng cách liên tục điều tàu quân sự và bán quân sự ra khuấy tung vùng biển quanh quần đảo tranh chấp mà Nhật gọi là Senkaku, Trung Quốc gọi là Điếu Ngư.

Gần như mỗi ngày, Trung Quốc đều có những thông báo về việc triển khai tàu đến vùng biển Hoa Đông, diễn tập hải quân, hạ thủy tàu chiến mới và những bình luận kêu gọi bảo vệ lãnh thổ Trung Quốc.

Mục đích của những động thái dồn dập trên theo James Holmes, chuyên gia về chiến lược hàng hải tại Newport, Đại học Chiến tranh hải quân Mỹ Rhode Island, là “nhằm làm mệt mỏi lực lượng Phòng vệ biển của Nhật và tuần duyên Nhật”.

Các chuyên gia cảnh báo những đợt triển khai liên tục như vậy từ cả hai phía vào khu vực tranh chấp có nguy cơ gây tai nạn hoặc tính toán sai lầm có thể dẫn tới xung đột.

Tháng trước Tokyo nói radar kiểm soát hỏa lực của tàu chiến TQ gần quần đảo tranh chấp đã “khóa hãm” một trực thăng và một tàu khu trục Nhật trong hai vụ riêng rẽ hồi cuối tháng Giêng. Bắc Kinh bác bỏ điều này, nhưng giới chức quân sự Mỹ ủng hộ lối giải thích của Nhật.

Hãng tin Reuters hôm qua, 7-3-2013, dẫn lời Ross Babbage, một nhà phân tích quân sự ở Canberra và là một cựu quan chức quốc phòng cao cấp của Úc nói: “Chúng ta đang ở trong vùng lãnh thổ cực kỳ nguy hiểm... một cuộc chiến tranh nghiêm trọng” giữa Trung Quốc và Nhật.

Một số chuyên gia an ninh Nhật và nước ngoài nói lực lượng hải quân hùng mạnh và tuần duyên Nhật hiện vẫn chiếm ưu thế trong các vùng biển tranh chấp, nhưng điều này có thể thay đổi nếu Bắc Kinh đẩy mạnh các cuộc tuần tra của họ.

Tuần trước Tokyo phản đối việc Trung Quốc thả một loạt phao quanh quần đảo. Tokyo nói mục đích của việc thả phao nhằm thu thập tin tình báo về các hoạt động của Nhật. Bộ Ngoại giao Trung Quốc thì nói số phao này nằm trong vùng lãnh hải Trung Quốc và dùng để thu thông tin thời tiết.

Có bằng chứng cho thấy tuần duyên Nhật đang cảm thấy sức ép. Reuters đưa tin lực lượng này lên kế hoạch thành lập một đơn vị mới gồm 600 thành viên được trang bị 12 tàu tuần tra, sẽ được triển khai cho những sứ mệnh riêng quanh quần đảo tranh chấp. Tuần duyên Nhật cũng tăng ngân sách của mình lên 23% tới 32,5 tỷ yen (348,15 triệu USD) trong năm tài khóa bắt đầu từ tháng 4 để mua thêm tàu và máy bay. Lực lượng này cũng có kế hoạch thêm 119 nhân sự trong năm tài khóa này. Đó là đợt tăng nhân sự lớn nhất trong 32 năm qua.

Bắc Kinh cho đến nay vẫn giữ hải quân của mình ở sau ranh giới tranh chấp, nhưng các tàu chiến của họ gần như tuần tra thường xuyên các vùng biển kế bên và những vùng lãnh hải khác xung quanh quần đảo của Nhật.

Hải quân Mỹ cũng giám sát các hoạt động tăng mạnh của hải quân và bán quân sự Trung Quốc quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.

Nhưng bất chấp sức ép ngoại giao và quân sự tăng mạnh, chính phủ Nhật vẫn không tỏ dấu hiệu nao núng. Thủ tướng Abe gần đây đã phát biểu ở Washington rằng: “Đơn giản là chúng tôi không khoan dung cho bất kỳ thách thức nào hiện nay và trong tương lai”.