(CATP) Đến thời điểm này, khi thông tư liên tịch về mũ bảo hiểm (MBH) chưa được các bộ thông qua thì một số cơ sở sản xuất MBH dỏm vẫn tiếp tục lộng hành, cũng như chuẩn bị đối phó với thông tư sắp ban hành. Nhiều cơ sở trước đây chuyên sản xuất các loại MBH dỏm (không cấu tạo đủ 3 thành phần) tìm cách “hợp thức hóa” bằng việc đăng ký, chứng nhận hợp quy vài kiểu MBH nào đó để có giấy phép hoạt động, nhưng chủ yếu là để sản xuất MBH kém chất lượng.

MBH dỏm bày bán tràn lan

 Giá nào cũng làm được

Trở lại những “điểm nóng” chuyên sản xuất MBH dỏm tại Q. Bình Tân, huyện Bình Chánh, Q6, chúng tôi không khỏi choáng khi biết các cơ sở này không chỉ ngang nhiên tồn tại mà còn mở rộng qui mô lớn gấp 2, 3 lần so với trước kia. Giữa tháng 12-2012 có mặt tại một cơ sở chuyên sản xuất mốp xốp để làm MBH tại P. Bình Hưng Hòa B, Q. Bình Tân, chúng tôi thấy hàng chục ngàn mốp xốp MBH chất đầy khuôn viên 500m2 của tòa nhà 2 tầng. Không đủ sức chứa, các nguyên liệu này còn được bày cả ra đường. Đại diện cơ sở trên cho biết, thời điểm này họ hầu như không dám nhận thêm đơn hàng vì đã quá tải. Các đơn vị nghe thông tin sắp tới việc đội MBH không có mốp xốp sẽ bị xử phạt nên tìm đến đặt hàng dồn dập. “Ở đây chúng tôi làm đủ loại mốp xốp dày mỏng, khối lượng khác nhau để khách lựa chọn. Đa phần chuộng loại có trọng lượng 40 - 60 gram vì giá rẻ”. Mặc dù với loại này việc hấp thu xung động khi xảy ra tai nạn hầu như không đạt hiệu quả, nhưng việc sản xuất ở đây vẫn diễn ra bình thường mà cơ quan chức năng không thể kiểm tra và xử phạt do cơ sở không sản xuất mũ thành phẩm.

Những đơn vị sản xuất mốp xốp, vỏ nhựa riêng lẻ dạng này chính là nơi cung cấp nguyên liệu chủ yếu cho các đơn vị sản xuất, lắp ráp mũ thành phẩm có giấy tờ đầy đủ (giấy chứng nhận và công bố hợp quy, giấy phép kinh doanh...). Tuy nhiên, với những nguyên liệu ấy thì MBH đưa ra thị trường không thể đạt chất lượng dù vẫn có đầy đủ tem nhãn hợp quy.

Trong vai người mua hàng số lượng lớn để bán tại các tỉnh Tây nguyên, chúng tôi tìm đến cơ sở sản xuất MBH trên đường Lâm Hoành (Q. Bình Tân). Bà M.H thẳng thắn cho biết: “Mua hàng bên tôi đảm bảo có đầy đủ tem nhãn do cơ quan chức năng chứng nhận. Giá cả loại nào cũng có tùy theo chất lượng bên anh muốn đặt, nhưng thấp nhất từ 40.000 đồng/cái trở lên, ít hơn chúng tôi không làm”. Khi được hỏi giá rẻ như vậy có đảm bảo chất lượng không, bà M.H cười xòa: “Tiền nào của nấy, nhưng anh cứ yên tâm vì sản phẩm có tem nhãn đầy đủ, người tiêu dùng chỉ cần nhìn vào đó để xác định thật giả chứ chất lượng thế nào thì chỉ cơ quan chức năng mới biết được thôi”.

Tràn lan hàng kém chất lượng

Không chỉ MBH giả vẫn ngang nhiên lưu hành mà các loại có đầy đủ tem nhãn và ba thành phần cấu tạo hoàn chỉnh: vỏ, mốp xốp, quai nhưng kém chất lượng vẫn tràn lan khắp nơi. Từ đầu năm 2012 đến nay, hàng loạt đợt kiểm tra chất lượng MBH được các đơn vị quản lý thị trường (QLTT), thanh tra Sở Khoa học công nghệ, Chi cục tiêu chuẩn đo lường chất lượng các tỉnh thành trong cả nước tiến hành. Kết quả ghi nhận tại một số nơi như TPHCM, Đà Nẵng, Ninh Thuận, Bình Thuận, Bến Tre, Vĩnh Long... khiến người tiêu dùng giật mình: hàng loạt doanh nghiệp không đạt về độ bền đâm xuyên, va đập và hấp thu xung động..., có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng người sử dụng.

Cụ thể, các sản phẩm MBH thương hiệu Asia của Công ty TNHH SX-TM-KT Á Châu (Q. Bình Tân), VIA, TVP của Công ty Tân Vạn Phước (quận 6) liên tiếp không đạt yêu cầu... Cùng với đó, một số mẫu MBH của các doanh nghiệp Hoàng Quán, Trương Thị Nội, Trí Liễu, Huỳnh Ngọc Tài, Sơn Tùng, Kim Tú... cũng trong tình trạng tương tự. Đại diện Chi cục Quản lý thị trường Bến Tre cho biết, từ đầu năm 2012 đến nay đơn vị lấy mẫu khoảng 10 thương hiệu MBH sản xuất tại TPHCM để kiểm tra, hầu hết đều không đạt chất lượng. Kiểm tra bằng máy mới phát hiện các sản phẩm dù có dán tem đạt chuẩn CR nhưng không đảm bảo chất lượng, vậy thử hỏi người tiêu dùng bằng mắt thường làm sao phát hiện được thật, giả.

Đại diện Chi cục QLTT Bến Tre cho biết: “Hiện chúng tôi chỉ có thể ra quyết định xử phạt hành chính và yêu cầu công ty khắc phục hậu quả, chứ không thể tịch thu, tiêu hủy sản phẩm kém chất lượng loại này hoặc xử lý ở mức cao hơn đối với những doanh nghiệp vi phạm nhiều lần. Thậm chí có đơn vị khi vi phạm, sản phẩm có tem nhãn của công ty rõ ràng nhưng vẫn không thừa nhận là của mình sản xuất để từ chối nộp phạt”.

Nỗi niềm doanh nghiệp chân chính

Trong khi thị phần MBH không tăng thêm thì việc “bành trướng” của các cơ sở sản xuất MBH dỏm buộc các doanh nghiệp chân chính ngày càng thu hẹp lại. Trao đổi với một số công ty chuyên sản xuất MBH tại TPHCM được biết, khoảng 2 năm gần đây sản lượng MBH giảm khoảng 70% do không thể cạnh tranh với các doanh nghiệp làm ăn dối trá, chụp giựt. Để sản xuất MBH đạt chất lượng phải chi phí  trên 70.000 đồng/cái thì làm sao có thể cạnh tranh với loại mũ 30.000 - 40.000 đồng bán tràn lan đầy đường. Đối với loại không phải MBH, cơ quan quản lý không thể xử phạt vì chưa có luật đã đành, nhưng với những công ty liên tiếp sản xuất hàng kém chất lượng để thu lợi nhuận cao thì mức xử phạt hành chính hiện nay là quá nhẹ. Cần phải mạnh tay với những doanh nghiệp sản xuất MBH dỏm, có sản phẩm dán tem chứng nhận hợp quy CR nhưng khi kiểm tra không đạt chất lượng như đình chỉ sản xuất hay  tước giấy phép kinh doanh nhằm trả lại sân chơi công bằng cho các đơn vị làm ăn chân chính và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.