Alternative content

 
  Trang chủ       Thời sự      Vấn đề hôm nay      Trật tự xă hội      Kinh tế      B́nh yên cuộc sống      Xă hội từ thiện      Văn hóa      Sức khoẻ cộng đồng      Thể thao      Quốc tế  
  Hậu trường     Đất nước - con người     Thông tin nhân đạo     Xuân 2012  
   Liên hệ  RSS
Đất nước - con người  
 Đền Cờn, Nghệ An:
  Ngôi đền cổ gần 800 tuổi
  Thứ bảy, 18/12/2010 07:34  
 

 

Đền chính (đền trong) vẫn c̣n giữ được nét đẹp cổ kính

(ĐSCT) Đền Cờn tọa lạc tại làng Phương Cần, xă Quỳnh Phương, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An cách thủ đô Hà Nội 220km và thành phố Vinh 75km. Đền nằm sát cửa biển Lạch Cờn, giữa một h́nh thế non nước hữu t́nh. Đền có đền chính (đền trong) và đền phụ (ngoài cửa biển). Hiện nay đền ngoài đă hư hỏng do bom đạn chiến tranh và thời gian. Đền Cờn là một trong bốn đền thiêng nhất ở Nghệ An: nhất Cờn, nh́ Quả, sau mới Bạch Mă, Chiêu Trưng. Đền có kiến trúc cổ gồm nghinh môn, trung điện, hạ điện, hậu cung, ṭa ca vũ. Sau đền có hai đồi nhỏ giăng dài ra hai bên như cánh phượng. Tại mỗi đồi có một giếng nước, truyền thuyết ghi là mắt phượng. Bên kia ḍng Mai Giang là núi Voi, núi Xước.

Theo thần phả, sắc phong và các tài liệu lịch sử như: Đại Việt sử kư toàn thư, Đại Nam nhất thống chí, Việt điện u linh tập..., đền Cờn được xây dựng vào năm 1235 đời nhà Trần, trong thờ Tứ vị Thánh nương. Các Thánh nương là ba mẹ con công chúa nước Nam Tống là Từ Thi Thái hậu Dương Nguyệt Quả, hai công chúa Triệu Nguyệt Khiêu, Triệu Nguyệt Hương và bà nhũ mẫu. Năm Thiệu Bảo thứ nhất (1229), quân Nguyên đánh úp quân Tống ở Nhai Sơn, Trương Thế Kiệt, Lục Tú Phu trung thần nhà Nam Tống đem vua Đế Bính, gia quyến cùng binh sĩ hơn 800 người lên thuyền ra biển chạy trốn, bị quân Nguyên truy sát gấp rút lại gặp sóng to gió lớn, vua tôi Nam Tống chết ch́m ở biển Đông. Thi thể ba mẹ con công chúa trôi dạt vào cửa Tráp (cửa Càn). Dân làng Càn thấy thi thể những phụ nữ chết đuối nhưng mặt mũi hồng tươi, xiêm y quư tộc, đặc biệt tỏa ra mùi thơm như lan như quế nên lấy làm kỳ lạ, bèn chôn cất và lập miếu thờ, sau đó mỗi khi ra khơi đến cầu khẩn đều thấy linh nghiệm. Từ đó người dân đặt tên cho địa phương ḿnh là Hương Cần hay c̣n gọi Phương Cần, nay thuộc xă Quỳnh Phương.

Theo Đại Việt sử kư toàn thư và Đại Nam nhất thống chí: “Năm Hưng Long thứ 19 (1311), vua Trần Anh Tông thân chinh đi đánh Chiêm Thành. Thuyền ba quân đến cửa Càn Hải, tức cửa Cờn, dừng lại nghỉ ngơi. Ban đêm nhà vua mộng thấy nữ thần khóc và nói: “Thiếp là cung phi nhà Triệu Tống, bị giặc bức bách, gặp sóng gió chết đuối trôi dạt đến nơi này. Thượng đế phong cho làm Thần biển ở đây đă lâu, nay bệ hạ đem quân đi, thiếp xin giúp đỡ lập công”. Sáng sớm hôm sau nhớ lại, Trần Anh Tông cho mời các bô lăo trong vùng đến hỏi mới rơ sự tích, liền vào miếu kính tế. Ra đi biển trời lặng gió, vua kéo quân đến thẳng thành Chà Bàn thắng trận lớn. Năm sau vua trở về cho dựng đền lớn, bốn mùa cúng tế và phong là Quốc gia Nam Hải đại càn Thánh nương.

Năm Hồng Đức thứ nhất 1470, vua Lê Thánh Tông mang quân đánh dẹp phương Nam, cũng dừng chân tại cảng Xước chỉnh đốn binh lực và vào đền tế lễ. Sau khi thắng trận, vua tôi định kéo quân tiến thẳng Thăng Long nhưng vừa ra đến cửa biển th́ gió đông bắc nổi lên, đoàn thuyền phải vào cửa Cờn dưới chân đền trú đóng. Lê Thánh Tông lấy làm lạ bèn ban thêm phẩm vật, cho tạc tượng dựng thêm mấy ṭa đền và làm thơ ngự chế...

Dưới triều nhà Lê, rồi nhà Nguyễn, ngôi đền nhiều lần được trùng tu, sửa chữa và xây dựng mới nên kiểu dáng kiến trúc, cách bài trí đồ tế khí, chạm hoa văn rồng, phượng... mang phong cách văn hóa cuối Lê đầu Nguyễn, mặc dù đền được xây dựng từ thời nhà Trần. Tháng 9-1966, đền Cờn bị bom Mỹ đánh phá, làm hư hỏng ba cung thờ chính cùng nhiều đồ tế khí có giá trị. Hiện c̣n lại nghinh môn và ṭa ca vũ, trong đền lưu giữ nhiều pho tượng cũ, đồ tế khí có giá trị lịch sử văn hóa, tín ngưỡng. Đền Cờn gắn liền với những mẩu chuyện huyền thoại linh thiêng lưu truyền trong nhân dân và lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam, đang ngày càng thu hút du khách thập phương về tham quan, nghiên cứu và sinh hoạt tín ngưỡng. Ngày 29-1-1993 Bộ Văn hóa - Thông tin ra quyết định công nhận đền Cờn là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp quốc gia.

 
  TRIỀU DƯƠNG
 
Share |
 
Ý kiến bạn đọc   
Họ & tên
Email
Tiêu đề
Nội dung
  Ma xac nhan    Click để cập nhật lại hình
Mã xác nhận  (Nhập các ký tự hiển thị ở hình trên)
 

           


Các tin đã đưa:  
Thủy cung Vinpearl hiện đại nhất Việt Nam (18/12/2010)
Hoàn thành giai đoạn 2 dự án trùng tu tôn tạo nhóm tháp G thánh địa Mỹ Sơn (17/12/2010)
Triển lăm Những kỷ vật kháng chiến - Dấu ấn thời gian (15/12/2010)
Phát hiện các vết tích kiến trúc cổ ở Thành nhà Hồ (15/12/2010)
Độc đáo trang phục của đồng bào dân tộc ít người (10/12/2010)
Người có biệt tài chữa rắn độc cắn (10/12/2010)
Thành phố Hà Nội đă chi cho Đại lễ 1.000 năm Thăng Long là 265,923 tỉ đồng (09/12/2010)
Đồng Tháp đặt đá chủ quyền Trường Sa (05/12/2010)
Đền thờ Chu Văn An (04/12/2010)
Hội thảo tổng kết 30 năm khai thác Đồng Tháp Mười (03/12/2010)

Alternative content

Alternative content

Alternative content

 

Alternative content

Alternative content

Alternative content

Alternative content

Alternative content

Alternative content

Alternative content

Alternative content

Alternative content

Alternative content

  An toàn giao thông
Xế hộp tông liên hoàn xe đạp, xe buưt và 4 xe máy, 4 người trọng thương
(CAO) Đến 20 giờ tối nay (17-12), hiện trường vụ tai nạn liên hoàn giữa 3 xe ô tô, 4 xe máy và một xe đạp khiến 4 người bị thương mới được cơ quan chức năng khám nghiệm xong.
  Phóng sự điều tra
Đếm ngược thời gian chờ ra pháp trường
(CATP) Sau khi bị tuyên án tử h́nh, các tử tội được đưa vào chốn biệt giam đợi ngày thi hành án. Trong thời gian chờ “lên đoạn đầu đài”, bên cạnh một
  Văn học - Sáng tác
Hoa chanh về chốn thị thành
(CATP) Mười hai chiếc bàn được bày gọn gàng trên khoảnh sân trước cửa nhà. Lần nào cũng vậy, đám giỗ ông bà luôn được chú Mười tổ chức ŕnh rang
  Cảnh giác
Chàng thanh niên đẹp trai, hào phóng
(CATP) Một ngày cuối tháng 11-2014, chị Nguyễn Thị Loan (SN 1972, ngụ phường Thạch Linh, TP.Hà Tĩnh) đang trông coi quán ăn của ḿnh th́ một vị khách bước vào.
  T́m chủ sở hữu
T́m chủ sở hữu
(CATP) CAQ G̣ Vấp: xe BS: 50Y-7355, SM: C100ME-0140691, SK: C100M-0140691, gặp Phạm Huy Hồng, ĐT: 08-38959776.
  Lệnh truy nă
Lệnh truy nă
(CATP) Trương Ngọc Thanh (ảnh, SN 1939, HKTT: 84/4 Ḥa Hưng, P13Q10, TPHCM)
  Mảnh đời bất hạnh
Gia đ́nh có ba người bệnh
(CATP) Một thời, gia đ́nh chị Nguyễn Thị Thùy Nhiên (SN 1972, tạm trú tại 50/3 E, tổ 8, ấp Mỹ Ḥa, xă Tân Xuân, H.Hóc Môn, TPHCM)
  Đất nước - con người
Phố lung linh chào đón Noel và năm mới
(CAO) Chỉ c̣n gần một tuần nữa sẽ đến lễ Noel. Trên khắp mọi góc phố nẻo đường của TP, không khí đón Giáng sinh và năm mới đang ngập tràn.
  Khám phá thế giới
Mùa cua đỏ di cư ở đảo Giáng sinh
(CAO) Christmas (Giáng sinh), ḥn đảo nhỏ nổi tiếng của Autralia nằm ở Ấn Độ Dương từ lâu đă trở thành thiên đường của loài cua đỏ nổi tiếng đến mùa mưa lại
  Chuyện bốn phương
Chiếc kẹp bỏ quên trong ổ bụng suốt 13 năm
(CATP) Chiếc kẹp bỏ quên trong ổ bụng suốt 13 năm Mới đây, khi khám cho một bệnh nhân, các bác sĩ ở Kazakhstan bất ngờ phát hiện chiếc kẹp trong ruột ông này.
  LIÊN KẾT WEBSITE

Alternative content

Thời sự Vấn đề hôm nay Trật tự xă hội Kinh tế B́nh yên cuộc sống Xă hội từ thiện Văn hóa Sức khoẻ cộng đồng Thể thao Quốc tế
© 2009 Báo Công an Thành Phố Hồ Chí Minh . All rights reserved.
Giấy phép số: 159/GP-TTĐT • Tổng biên tập: Trần Trọng Dũng
• Địa chỉ: 110 Nguyễn Du, quận 1, TPHCM
• ĐT: (84.8).38291582, 38291580 - Fax: (84.8).38242824
• Email: baocongantphcm@congan.com.vn