Alternative content

 
  Trang chủ       Thời sự      Vấn đề hôm nay      Trật tự xă hội      Kinh tế      B́nh yên cuộc sống      Xă hội từ thiện      Văn hóa      Sức khoẻ cộng đồng      Thể thao      Quốc tế  
  Hậu trường     Đất nước - con người     Thông tin nhân đạo     Xuân 2012  
   Liên hệ  RSS
Đất nước - con người  
 Đền Cờn, Nghệ An:
  Ngôi đền cổ gần 800 tuổi
  Thứ bảy, 18/12/2010 07:34  
 

 

Đền chính (đền trong) vẫn c̣n giữ được nét đẹp cổ kính

(ĐSCT) Đền Cờn tọa lạc tại làng Phương Cần, xă Quỳnh Phương, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An cách thủ đô Hà Nội 220km và thành phố Vinh 75km. Đền nằm sát cửa biển Lạch Cờn, giữa một h́nh thế non nước hữu t́nh. Đền có đền chính (đền trong) và đền phụ (ngoài cửa biển). Hiện nay đền ngoài đă hư hỏng do bom đạn chiến tranh và thời gian. Đền Cờn là một trong bốn đền thiêng nhất ở Nghệ An: nhất Cờn, nh́ Quả, sau mới Bạch Mă, Chiêu Trưng. Đền có kiến trúc cổ gồm nghinh môn, trung điện, hạ điện, hậu cung, ṭa ca vũ. Sau đền có hai đồi nhỏ giăng dài ra hai bên như cánh phượng. Tại mỗi đồi có một giếng nước, truyền thuyết ghi là mắt phượng. Bên kia ḍng Mai Giang là núi Voi, núi Xước.

Theo thần phả, sắc phong và các tài liệu lịch sử như: Đại Việt sử kư toàn thư, Đại Nam nhất thống chí, Việt điện u linh tập..., đền Cờn được xây dựng vào năm 1235 đời nhà Trần, trong thờ Tứ vị Thánh nương. Các Thánh nương là ba mẹ con công chúa nước Nam Tống là Từ Thi Thái hậu Dương Nguyệt Quả, hai công chúa Triệu Nguyệt Khiêu, Triệu Nguyệt Hương và bà nhũ mẫu. Năm Thiệu Bảo thứ nhất (1229), quân Nguyên đánh úp quân Tống ở Nhai Sơn, Trương Thế Kiệt, Lục Tú Phu trung thần nhà Nam Tống đem vua Đế Bính, gia quyến cùng binh sĩ hơn 800 người lên thuyền ra biển chạy trốn, bị quân Nguyên truy sát gấp rút lại gặp sóng to gió lớn, vua tôi Nam Tống chết ch́m ở biển Đông. Thi thể ba mẹ con công chúa trôi dạt vào cửa Tráp (cửa Càn). Dân làng Càn thấy thi thể những phụ nữ chết đuối nhưng mặt mũi hồng tươi, xiêm y quư tộc, đặc biệt tỏa ra mùi thơm như lan như quế nên lấy làm kỳ lạ, bèn chôn cất và lập miếu thờ, sau đó mỗi khi ra khơi đến cầu khẩn đều thấy linh nghiệm. Từ đó người dân đặt tên cho địa phương ḿnh là Hương Cần hay c̣n gọi Phương Cần, nay thuộc xă Quỳnh Phương.

Theo Đại Việt sử kư toàn thư và Đại Nam nhất thống chí: “Năm Hưng Long thứ 19 (1311), vua Trần Anh Tông thân chinh đi đánh Chiêm Thành. Thuyền ba quân đến cửa Càn Hải, tức cửa Cờn, dừng lại nghỉ ngơi. Ban đêm nhà vua mộng thấy nữ thần khóc và nói: “Thiếp là cung phi nhà Triệu Tống, bị giặc bức bách, gặp sóng gió chết đuối trôi dạt đến nơi này. Thượng đế phong cho làm Thần biển ở đây đă lâu, nay bệ hạ đem quân đi, thiếp xin giúp đỡ lập công”. Sáng sớm hôm sau nhớ lại, Trần Anh Tông cho mời các bô lăo trong vùng đến hỏi mới rơ sự tích, liền vào miếu kính tế. Ra đi biển trời lặng gió, vua kéo quân đến thẳng thành Chà Bàn thắng trận lớn. Năm sau vua trở về cho dựng đền lớn, bốn mùa cúng tế và phong là Quốc gia Nam Hải đại càn Thánh nương.

Năm Hồng Đức thứ nhất 1470, vua Lê Thánh Tông mang quân đánh dẹp phương Nam, cũng dừng chân tại cảng Xước chỉnh đốn binh lực và vào đền tế lễ. Sau khi thắng trận, vua tôi định kéo quân tiến thẳng Thăng Long nhưng vừa ra đến cửa biển th́ gió đông bắc nổi lên, đoàn thuyền phải vào cửa Cờn dưới chân đền trú đóng. Lê Thánh Tông lấy làm lạ bèn ban thêm phẩm vật, cho tạc tượng dựng thêm mấy ṭa đền và làm thơ ngự chế...

Dưới triều nhà Lê, rồi nhà Nguyễn, ngôi đền nhiều lần được trùng tu, sửa chữa và xây dựng mới nên kiểu dáng kiến trúc, cách bài trí đồ tế khí, chạm hoa văn rồng, phượng... mang phong cách văn hóa cuối Lê đầu Nguyễn, mặc dù đền được xây dựng từ thời nhà Trần. Tháng 9-1966, đền Cờn bị bom Mỹ đánh phá, làm hư hỏng ba cung thờ chính cùng nhiều đồ tế khí có giá trị. Hiện c̣n lại nghinh môn và ṭa ca vũ, trong đền lưu giữ nhiều pho tượng cũ, đồ tế khí có giá trị lịch sử văn hóa, tín ngưỡng. Đền Cờn gắn liền với những mẩu chuyện huyền thoại linh thiêng lưu truyền trong nhân dân và lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam, đang ngày càng thu hút du khách thập phương về tham quan, nghiên cứu và sinh hoạt tín ngưỡng. Ngày 29-1-1993 Bộ Văn hóa - Thông tin ra quyết định công nhận đền Cờn là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp quốc gia.

 
  TRIỀU DƯƠNG
 
Share |
 
Ý kiến bạn đọc   
Họ & tên
Email
Tiêu đề
Nội dung
  Ma xac nhan    Click để cập nhật lại hình
Mã xác nhận  (Nhập các ký tự hiển thị ở hình trên)
 

           


Các tin đã đưa:  
Thủy cung Vinpearl hiện đại nhất Việt Nam (18/12/2010)
Hoàn thành giai đoạn 2 dự án trùng tu tôn tạo nhóm tháp G thánh địa Mỹ Sơn (17/12/2010)
Triển lăm Những kỷ vật kháng chiến - Dấu ấn thời gian (15/12/2010)
Phát hiện các vết tích kiến trúc cổ ở Thành nhà Hồ (15/12/2010)
Độc đáo trang phục của đồng bào dân tộc ít người (10/12/2010)
Người có biệt tài chữa rắn độc cắn (10/12/2010)
Thành phố Hà Nội đă chi cho Đại lễ 1.000 năm Thăng Long là 265,923 tỉ đồng (09/12/2010)
Đồng Tháp đặt đá chủ quyền Trường Sa (05/12/2010)
Đền thờ Chu Văn An (04/12/2010)
Hội thảo tổng kết 30 năm khai thác Đồng Tháp Mười (03/12/2010)

Alternative content

Alternative content

Alternative content

 

Alternative content

Alternative content

Alternative content

Alternative content

Alternative content

Alternative content

Alternative content

Alternative content

Alternative content

Alternative content

Alternative content

  An toàn giao thông
Chở con đi học, cha và con trai chết thảm, con gái nguy kịch
(CAO) Tai nạn gây hậu quả thảm thương, xảy ra vào sáng nay (26-11), trên QL46, đoạn qua xă Vơ Liệt, huyện Thanh Chương (Nghệ An), làm 2 người chết, 1 người nguy kịch.
  Phóng sự điều tra
Chốn tâm linh nơi bệnh viện
(CATP) Bên cạnh không gian chật chội, quá tải th́ ở các bệnh viện lớn tại TP.Hồ Chí Minh vẫn có những khoảng lặng riêng, đó là không gian tâm linh, nơi thờ cúng, thắp hương của mọi người.
  Văn học - Sáng tác
Hoa chanh về chốn thị thành
(CATP) Mười hai chiếc bàn được bày gọn gàng trên khoảnh sân trước cửa nhà. Lần nào cũng vậy, đám giỗ ông bà luôn được chú Mười tổ chức ŕnh rang
  Cảnh giác
Gói thuốc dỏm trị giá 1 triệu đồng
(CATP) Như thường lệ, sáng 21-11, vợ chồng anh Thanh Hùng (SN 1976, ngụ đường số 13, P.B́nh Trị Đông B, Q.B́nh Tân) rời khỏi nhà đi làm, trong nhà chỉ c̣n lại
  T́m chủ sở hữu
T́m chủ sở hữu
(CATP) CAQ G̣ Vấp: tạm giữ xe BS: 52K5-7165, SM: FMG2-00222414, SK: Y-1092614, gặp đ/c Cao Hùng Anh, ĐT: 08-38959778.
  Lệnh truy nă
Lệnh truy nă
(CATP) Ngô Thị Ngọc Linh (ảnh, SN 1985, HKTT: tổ 3, Vĩnh Tây 2, P.Núi Sam, TP.Châu Đốc, tỉnh An Giang)
  Mảnh đời bất hạnh
Mong giúp người đàn ông nghèo có tiền chữa bệnh
(CATP) Ngồi bần thần trước căn nhà trọ trong một con hẻm ở thị xă Long Khánh (tỉnh Đồng Nai), anh Tô Văn Hùng (ảnh, 38 tuổi) cho biết, sau hai đợt điều trị căn bệnh u đầu tụy
  Đất nước - con người
Tuần văn hoá và du lịch Danh thắng Ruộng bậc thang Mù Cang Chải
(CAO) Ông Tạ Xuân Hiếu, giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và du lịch tỉnh Yên Bái cho biết, trong “Tuần văn hoá và du lịch Danh thắng Quốc gia Ruộng bậc thang Mù Cang Chải năm 2014”
  Khám phá thế giới
Hương Sơn thắm sắc lá đỏ trong tiết thu
(CAO) Bắt đầu từ trung tuần tháng 10 đến giữa tháng 11 hàng năm, khi những chiếc lá xanh ngả sang vàng, thắm sắc đỏ rồi thẫm lại, du khách khắp nơi lại lũ lượt kéo về Hương Sơn...
  Chuyện bốn phương
Bệnh nhi 5 tuổi chiến thắng số phận
(CATP) Khi Chloe Mah ở Singapore mới sáu tháng tuổi đă được chẩn đoán mắc bệnh Pompe. Đây là chứng di truyền gây yếu cơ từ từ. Bác sĩ cho biết em không thể sống quá sinh nhật đầu tiên,
  LIÊN KẾT WEBSITE

Alternative content

Thời sự Vấn đề hôm nay Trật tự xă hội Kinh tế B́nh yên cuộc sống Xă hội từ thiện Văn hóa Sức khoẻ cộng đồng Thể thao Quốc tế
© 2009 Báo Công an Thành Phố Hồ Chí Minh . All rights reserved.
Giấy phép số: 159/GP-TTĐT • Tổng biên tập: Trần Trọng Dũng
• Địa chỉ: 110 Nguyễn Du, quận 1, TPHCM
• ĐT: (84.8).38291582, 38291580 - Fax: (84.8).38242824
• Email: baocongantphcm@congan.com.vn