(ĐST7) Việc nghi ngờ hiện tượng “rửa tiền” qua đầu tư chứng khoán tiếp tục nóng bên hành lang Quốc hội cùng Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Lê Đức Thúy. Theo quan điểm cá nhân, ông Thúy cho rằng:
 |
| Thống đốc Lê Đức Thúy |
- Khả năng này là không loại trừ, vì người ta kiếm được tiền, người ta “ném” vào đây và có được lợi nhuận khổng lồ khi người ta kinh doanh đúng. Đó là một cách kiếm tiền, chưa nên gọi là rửa tiền, nhưng nguồn gốc tiền ban đầu ở đâu là một vấn đề, chứ không thể dễ dàng nói rằng thông qua đầu cơ chứng khoán. Về việc này, các cơ quan có trách nhiệm khi thẩm tra để minh bạch tài sản phải có sự xem xét. Còn người có tài sản phải chứng minh, mua bán chứng khoán gì, của ai, bao giờ, tài khoản giao dịch như thế nào. Riêng phía NHNN sẽ đôn đốc trung tâm phòng chống rửa tiền để tránh rút tiền quá mức hay kiểm tra những khoản tiền không minh bạch.
- Việc huy động vốn của các ngân hàng thương mại đang bị chững lại so với thời điểm cuối năm 2006. Có người nói rằng nguyên nhân là do đang có rất nhiều người rút vốn gửi tiết kiệm để chuyển sang đầu tư vào chứng khoán, Thống đốc nghĩ sao về điều này?
- Tôi có theo dõi điều này và phải nói rằng so với cùng kỳ năm 2006, số tiền gửi huy động của các tổ chức kinh tế cũng như của dân cư đều tăng nhưng mức tiền gửi huy động của dân cư tăng thấp hơn, chỉ bằng một nửa so với mức tăng năm ngoái. Điều đó chứng tỏ những người có tiền gửi tiết kiệm đang đầu tư vào lĩnh vực khác mà chúng tôi dự báo là phần lớn dồn cho chứng khoán. Nói về dài hạn, điều này có ảnh hưởng tới ngân hàng: vốn ngân hàng huy động không đủ cho nhu cầu kinh tế dẫn tới có sự tranh chấp về vốn và buộc các ngân hàng phải nâng lãi suất lên để huy động vốn; lãi suất tiền gửi tăng lên dẫn tới lãi suất cho vay cũng phải tăng lên và điều này tác động đến tăng trưởng kinh tế vì chi phí cho tăng trưởng cao lên.
Tuy nhiên, trong ngắn hạn hiện nay, tôi đang theo dõi thì thấy ngân hàng vẫn tiếp tục thừa vốn do nhu cầu vay vẫn thấp hơn lượng vốn huy động được và vốn khả dụng của các ngân hàng đang thừa nhiều. Bên cạnh đó nghiệp vụ thị trường mở gần đây cho thấy, rất nhiều ngân hàng muốn mua giấy tờ có giá, ví dụ như trái phiếu chính phủ, kỳ phiếu của NHNN nhưng số lượng được đăng ký mua với số lượng được mua lại cách nhau rất xa.
Thêm một tình huống khác triệt tiêu phần nào những nhân tố bất lợi nói trên là những doanh nghiệp có uy tín trên thị trường hiện nay đang có một con đường huy động vốn rất rẻ cho đầu tư mà không phải đi vay ngân hàng là phát hành cổ phiếu trên thị trường. Tôi nói ví dụ: Công ty A nếu cần 100 tỷ đồng để đầu tư thì họ chỉ cần phát hành vài tỷ đồng cổ phiếu là đã huy động được hàng trăm tỷ đồng trên thị trường chứng khoán. Doanh nghiệp không dại gì lại vay ngân hàng cả 100 tỷ đồng với lãi suất cao để đầu tư vào sản xuất. Đó cũng chính là cái lợi của thị trường chứng khoán. Khi thị trường chứng khoán phát triển, nó tạo cơ hội cho người đầu tư huy động được vốn từ thị trường này vào đầu tư thay vì phải đi vay ngân hàng. Cách làm này cũng khiến doanh nghiệp giảm được hai rủi ro, một là rủi ro về lãi suất, nhưng rủi ro quan trọng hơn là rủi ro thanh khoản. Vay ngân hàng đến hạn anh phải trả nhưng khi tôi bán cổ phiếu trên thị trường chứng khoán thì lại khác. Những ai mua cổ phiếu của tôi khi muốn thanh khoản phải bán cho người khác cần mua.
- Thống đốc nghĩ thế nào khi có nhiều người vay vốn ngân hàng đã ghi trong phương án kinh doanh của họ là sản xuất kinh doanh nhưng thực tế số tiền ấy lại được đổ vào thị trường chứng khoán mà ngân hàng rất khó kiểm soát?
- Đó là điều đáng lo ngại, bởi vì như vậy sẽ làm cho việc đánh giá những nhân tố vĩ mô để đưa ra biện pháp quản lý nhiều hoạt động tài chính ngân hàng gặp khó khăn. Trách nhiệm trước hết là thuộc về các tổ chức tín dụng khi cho vay phải giám sát nhu cầu vay vốn và sử dụng vốn. Thứ hai là trách nhiệm của NHNN về việc thanh tra, kiểm soát để nếu phát hiện thì phải xử lý kịp thời.
- Thống đốc nghĩ sao khi có ý kiến cho rằng NHNN cần thống kê lại lượng tiền cho vay đầu tư chứng khoán?- Theo báo cáo, lượng tiền cho vay trực tiếp, kiểm soát được qua hoạt động chứng khoán của ngân hàng hiện chỉ chiếm khoảng 2,6 - 3% tổng dư nợ tín dụng và với mức đó thì chưa có vấn đề gì để phải lo ngại quá đáng. Cái mà tôi lo ngại là rất có thể có nhiều người nói vay để sản xuất kinh doanh nhưng lại đổ vào chứng khoán. Và điều này chúng tôi chưa đánh giá được mức độ.
Ngoài ra cũng còn những vấn đề khác nữa như có những người trước đây gửi tiết kiệm ngân hàng nay rút ra để đầu tư chứng khoán khiến nguồn vốn ngân hàng giảm. Nhìn tổng thể thì tôi thấy, thị trường chứng khoán hiện nay vốn hóa khoảng 220.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 22 - 23% GDP, trong khi tổng dư nợ ngân hàng xấp xỉ 800.000 tỷ đồng. Nếu toàn bộ số vốn kinh doanh trên thị trường chứng khoán ấy đều được luân chuyển hàng ngày thì mới chỉ bằng 1/4 tổng vốn tín dụng ngân hàng. Nhưng không phải người ta đem cả 220.000 tỷ đồng ra mua bán hàng ngày mà trên thực tế chỉ khoảng 1.000 tỷ đồng. Theo tính toán của chúng tôi, trong năm 2006 và đầu năm 2007, số tiền nhà đầu tư nước ngoài đổ vào thị trường chứng khoán Việt Nam đã chiếm khoảng trên 3 tỷ USD. Ngoài ra, ít nhất 1/2 số tiền người dân định gửi tiết kiệm trước đây nay đổ vào chứng khoán nữa.
- Thống đốc có lo ngại khi lượng vốn cho vay từ ngân hàng đầu tư vào chứng khoán không?- Đương nhiên là tôi lo ngại bởi nếu như chúng ta không kiểm soát, để thị trường chứng khoán nóng quá, đến lúc nó sập thì tác hại đâu chỉ ở lĩnh vực chứng khoán. Chính vì thế, lo thì nhất định phải lo nhưng lo đến mức độ nào và phải có biện pháp gì để kiểm soát và quản lý, đó mới là điều quan trọng.
- Xin cảm ơn Thống đốc.
