Mới đây nhất một vụ sập đổ ô- văng đã xảy ra tại khu vực chung cư Eden (thuộc đường Nguyễn Huệ, P. Bến Nghé, Q1) - một trong những chung cư cũ kỹ còn sót lại từ thời Pháp thuộc đã làm 2 người dân bị thương, gây náo loạn cả khu vực trung tâm TP. Tuy nhiên đây chỉ là một trong những vụ điển hình, là hồi chuông báo động cho thực trạng xuống cấp, chờ ngày “khai tử” của hàng loạt chung cư khác trên địa bàn TPHCM hiện nay.CHUNG CƯ SẮP SẬP, NƠI NÀO CŨNG CÓ!
 |
| Vụ sập ô-văng của chung cư Eden, hồi chuông báo động thực trạng xuống cấp nghiêm trọng của các chung cư cũ tại TPHCM |
Theo thống kê của Sở Xây dựng TPHCM, hiện nay, tính tổng thể trên địa bàn TP có đến 152 chung cư xuống cấp, bị hư hỏng nghiêm trọng; trong đó tập trung nhiều nhất là tại các quận nội thành như: quận 10, 1, 3, 4, 5... Tuy nhiên thực trạng cải tạo, nâng cấp hoặc xây dựng mới các chung cư này còn gặp rất nhiều khó khăn, bất cập khi sẽ có đến gần 15.000 người dân đang sinh sống tại các chung cư cũ này phải chịu ảnh hưởng nặng nề.
Quận 10, có thể được xem là quận tập trung nhiều chung cư cũ, xuống cấp nhất hiện nay. Theo con số thống kê có 38 chung cư của quận này đã bị hư hại, đe dọa đến cuộc sống của hàng ngàn người dân đang trú ngu bất cứ lúc nào. Những chung cư xuống cấp trầm trọng, có thể sập bất cứ lúc nào đáng kể đến là chung cư Ngô Gia Tự, Bà Hạt, Nguyễn Kim... Hầu hết đều có niên hạn sử dụng gần 40 năm, trải qua thời gian sử dụng đến nay đều hư hại, tường bong tróc, trần nhà ẩm mốc, dột nát, lún nứt...
Tại quận 1 vẫn còn khá nhiều chung cư xuống cấp đến mức báo động. Như vụ sập ô-văng xảy ra tại chung cư Eden mà Sở Xây dựng TP đã chính thức có kiến nghị UBNDTP để yêu cầu các cơ quan chức năng chỉ định công ty kiểm định nhằm kiểm định lại toàn bộ ô-văng của khu chung cư này. Được biết đây là khu chung cư được xây dựng từ thời Pháp thuộc, đã sử dụng hơn 80 năm. Trong khi đó, hàng trăm hộ dân sinh sống tại đây hằng ngày phải chịu mùi ẩm mốc, hôi thối, rác thải... Và đỉnh điểm của sự xuống cấp là khoảng 19 giờ ngày 20-11, một tấm ô-văng diện tích 20x2,5 của chung cư này đổ ập bất thình lình làm 3 người dân bị thương. Theo nhiều người dân sinh sống trong chung cư thì sự cố xảy ra là do khu vực bị sập trước đó phải “oằn lưng” gánh một biển quảng cáo của Công ty Eden; còn cơ quan chính quyền thì cho rằng sự cố xảy ra là do người dân chung cư không có ý thức bảo vệ, “trổ” ban công, xây dựng nhà kho chứa đồ, lấn không gian chung... một cách tùy tiện.
Một điểm nóng khác về tình trạng chung cư xuống cấp tại trung tâm TP là khu vực chung cư 289 Trần Hưng Đạo và 74 Hồ Hảo Hớn thuộc P. Cô Giang, Q1. Cả hai chung cư này nhìn từ bề ngoài có thể thấy được những vết tích “cổ”, sự tàn phá của thời gian. Cách đây gần 8 năm (từ năm 2000) Công ty kiểm định Sài Gòn và Công ty tư vấn xây dựng tổng hợp thuộc Bộ Xây dựng cũng đã có kết quả thẩm định, báo cáo rằng sẽ sập trong vòng một vài năm tới.
NAN GIẢI BÀI TOÁN CẢI TẠO CHUNG CƯ CŨTrong khi tình trạng xuống cấp báo động (dân cũng muốn nâng cấp, sửa chữa để có một nơi ở mới khang trang hơn) thì hầu hết các cơ quan chính quyền “giậm chân tại chỗ” với công tác cải tạo chung cư cũ, các đơn vị đầu tư thì “e ngại” khi quyết định rót vốn.
Nhìn chung vấn đề nhức nhối hiện nay là việc bố trí tái định cư cho người dân trong khi quỹ đất của TP ngày càng trở nên hạn hẹp. Trong khi đó nhiều đơn vị đầu tư và cả chính quyền tỏ ra “dè dặt” khi người dân đang sinh sống tại các chung cư bức xúc đòi giá bồi thương quá cao.
Cụ thể như tại địa bàn quận 10, để cải tạo xây dựng mới các chung cư trên địa bàn thì số tiền bỏ ra để thực hiện công tác đền bù, giải tỏa có thể chiết tính sơ sơ ban đầu là 4.500 tỷ, con số này vượt quá khả năng chi của chính quyền địa phương. Và từ nhiều năm trước đây chính quyền quận 10 đã liên tục mời chào hàng loạt đơn vị đầu tư tham gia vào công tác xã hội hóa cải tạo chung cư nhưng đến nay lượng doanh nghiệp tham gia chỉ hạn chế, nhỏ giọt mặc dù chế độ ưu đãi được đưa ra khá thuận lợi nhưng vì tính hạn chế của mật độ xây dựng cũng như hệ số sử dụng đất làm cho các doanh nghiệp tính toán nhiều đến khả năng “kinh tế” trong việc đầu tư. Do đó hầu hết các doanh nghiệp tham gia lời chào mời của chính quyền Q.10 đều rút lui và các dự án cải tạo chung cư cũ trên địa bàn đều do Công ty dịch vụ đô thị và quản lý nhà Q10 làm chủ đầu tư. Đó là thực trạng chung khi các nhà đầu tư “rút lui” trước các dự án cải tạo chung cư cũ. Bên cạnh đó còn hàng loạt nguyên nhân khách quan khác như: giá vật tư xây dựng hiện nay đang ở mức cao, hàng loạt ngân hàng “siết” lại các khoản cho vay, giá nhà kinh doanh giảm trong điều kiện thị trường bất động sản đóng băng...
Trở lại vấn đề “nóng” tại chung cư 289 Trần Hưng Đạo và 74 Hồ Hảo Hớn thuộc địa bàn P. Cô Giang, Q1 - một vị thế được đánh giá là “khu đất vàng” ngay tại trung tâm TP cũng còn quá nhiều bất cập. Người dân tại 2 khu chung cư này tỏ ra bức xúc vấn đề thỏa thuận đền bù giải tỏa, việc chi tiết hóa phương án tạm cư, tái định cư chưa được bàn bạc thống nhất giữa chính quyền, đơn vị chủ đầu tư và người dân. Trả lời những bức xúc của người dân ngày 30-3-2006, UBND Q1 đã có công văn trả lời việc xây dựng dự án nói trên là nằm trong chương trình xây dựng 30.000 căn nhà tái định cư theo chỉ thị của UBND TP ngày 31-8-2004 với mục đích là tái bố trí cho các hộ sử dụng và các nhu cầu của TP do Tổng công ty địa ốc Sài Gòn làm chủ đầu tư. Nhưng bất ngờ vào tháng 5-2008, người dân lại được chính quyền thông báo dự án có chủ đầu tư mới là Công ty cổ phần Đức Khải và mục đích được chuyển đổi là “trung tâm thương mại - dịch vụ văn phòng cho thuê và căn hộ cao cấp”. Nhiều dự án xã hội hóa cải tạo chung cư cũ khác trên đại bàn TP hiện nay dường như đang bị “đóng băng”, trong khi đó hàng ngàn hộ dân đang phải sống trong sự nguy hiểm luôn rình rập vì không biết bị sập đổ lúc nào.
