(ĐSCT) Người đắc cử tổng thống Mỹ sẽ phải giải bài toán khó về kinh tế. Thống kê mới nhất cho biết tình hình thất nghiệp ở Mỹ đang ở mức 6,1%, cao nhất trong năm năm qua và thâm hụt ngân sách là 455 tỉ USD trong tài khóa kết thúc vào ngày 1-1-2009. Có 75% người Mỹ được hỏi tin rằng đất nước họ đang suy thoái và 79% tin rằng nước Mỹ có thể rơi vào tình trạng đại suy thoái như những năm 1930. Truyền thông Mỹ, đất nước thường tự hào là có nền truyền thông đại chúng tự do nhất của thế giới vẫn có lắm bất cập. Họ đứng về phía nào chi nhiều tiền hơn cho quảng cáo.

Barack Obama trên bìa tờ Time

Theo công ty thống kê Campaign Media Analysis Group chuyên theo dõi các quảng cáo chính trị thì từ 3-4 đến 27-10-2008, đã có hơn 400 triệu USD được chi cho 320 tiết mục quảng cáo vận động tổng thống. 119.906.703USD cho John McCain và 207.410.911USD cho Barack Obama. Ngày 29-10, phe Obama đã chi 5 triệu USD quảng cáo rầm rộ cùng lúc trên 7 kênh TH Mỹ vào giờ vàng một đoạn băng video dài 30 phút. Mỗi kênh CBS, NBC, Fox được trả 1 triệu USD; còn 2 triệu USD chia cho kênh nói tiếng Tây Ban Nha Univision, kênh BET, kênh MSNBC và TV One nhắm vào cử tri Mỹ gốc Phi. Chỉ có một kênh chính giải trí ABC không phát đoạn băng tốn nhiều tuần để làm. Kênh tin tức CNN không nhận phát quảng cáo. Đây là những thước phim được dàn dựng cẩn thận để các gia đình Mỹ bày tỏ những khó khăn mà họ đang gặp phải; để các chính trị gia và doanh nhân nói rõ lý do tại sao họ ủng hộ Obama. Phim quay đa số ngoài trời trên  nền cờ Mỹ và đẹp như phim Hollywood. Chính Obama là người dẫn truyện. Những phút cuối cùng của đoạn phim là cảnh Obama phát biểu tại một buổi mít tinh ủng hộ ông ở bang Florida.

Truyền thông châu Âu bên kia đại dương đã ủng hộ ứng cử viên tổng thống Barack Obama của đảng Dân chủ từ khi Obama công du châu Âu cách nay vài tháng. Trên báo Journal du Dimanche, nhà bình luận Pháp Gael Vaillant vừa ví von dân tộc Pháp như “mẹ của văn học nghệ thuật” (mère des lettres et des arts) vừa đoan chắc truyền thông Mỹ rồi cũng sẽ theo chân châu Âu ủng hộ Obama. Và quả đúng như vậy, trước ngày bầu cử hai tuần, một loạt cơ quan thông tấn báo chí Mỹ đã công khai ủng hộ Obama như hệ thống truyền hình NBC, báo New Yorker, Boston Globe, Washington Post, Los Angeles Times, San Francisco Chronicle, New York Times. Mỗi ngày lại có thêm nhiều kênh truyền hình, đài phát thanh và tờ báo ủng hộ Obama. Ngay cả tờ nhật báo duy nhất ở Chicago, Chicago Tribune, suốt từ khi ra báo năm 1847 đến nay chưa ủng hộ ứng viên tổng thống nào, thì nay cũng ủng hộ Obama. Trong bài xã luận, chủ bút tờ báo nói: “Chúng ta cần bầu ra một người đủ năng lực để lãnh đạo đất nước trong thời buổi hiểm nghèo này và để khôi phục niềm tin của quốc gia. Người đó chính là Barack Obama”.

Công minh mà nói, quảng cáo tranh cử của phe Dân chủ trội về lượng hơn về phẩm. Chuyên viên dàn dựng và quay phim lấy tiền công rất đắt, đôi khi cao hơn cả tiền trả để phát trên TH hay đăng trên báo. Nghiên cứu cũng xác nhận nhiều quảng cáo tranh cử của phe Cộng hòa hàm ý kỳ thị chủng tộc. Dù McCain phủ nhận mình là cực hữu, nhưng nhiều nhà xã hội học cho biết vẫn còn tuy nhỏ, người Mỹ da trắng kiên định lập trường bỏ phiếu theo tiêu chuẩn sắc tộc, có nghĩa là bỏ phiếu cho McCain. Dù bên ngoài họ ra vẻ không kỳ thị, thậm chí còn tuyên bố ủng hộ Obama trong các cuộc phỏng vấn thì vào phòng phiếu họ lại làm khác. Đó là hiện tượng mà các nhà nghiên cứu chính trị xã hội gọi là “hiệu ứng Bradley” nói về Tom Bradley, Thị trưởng da đen của Los Angeles, khi thăm dò thì thắng thống đốc California trong cuộc chạy đua năm 1982 nhưng kết quả lại thua một người da trắng.